Vlaanderen bereikt begrotingsevenwicht, maar visie op opleiding en werk ontbreekt
De Vlaamse regering maakt werk van een structureel begrotingsevenwicht vanaf 2027. Dat daarvoor besparingen noodzakelijk zijn, is logisch. Toch is Voka-KvK Vlaams-Brabant bezorgd om de sterke afbouw van het opleidingsbeleid en het ontbreken van een heldere visie op levenslang leren. Dit is broodnodig in een snel veranderende arbeidsmarkt onder meer door de opkomst van artificiële intelligentie. Voka-KvK Vlaams-Brabant betreurt de extra afvalwaterheffing, een platte belastingverhoging op conto van industriële bedrijven. Het schenkingsregime voor de overdracht van familiebedrijven blijft overeind, een belangrijk positief signaal voor de vele familiale ondernemingen die Vlaanderen rijk is.
30 september 2026
De evaluatie van de begroting levert een gemengd beeld op. Aan de ene kant zit Vlaanderen op koers voor een structureel begrotingsevenwicht. Maar tegelijkertijd wordt in een aantal domeinen fors ingegrepen zonder duidelijk kompas. De zware sanering van het Vlaamse arbeidsmarktbeleid en vooral het ontbreken van een globale visie op opleiding, stellen teleur. Onze arbeidsmarkt staat de komende jaren net voor een enorme omscholingsuitdaging. Overheid, bedrijven en werknemers zullen de handen in elkaar moeten slaan. Kris Claes, gedelegeerd bestuurder van Voka-KvK Vlaams-Brabant
Groeibevorderende investeringen: een gemengd beeld
Dat de infrastructuurinvesteringen gevrijwaard blijven is terecht en noodzakelijk voor de economische groei. Vlaanderen kent nu al een grote onderhoudsachterstand, waarvoor extra budget nodig is.
De Vlaamse regering raakt niet aan de innovatiesteun voor onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten voor bedrijven. Voka-KvK Vlaams-Brabant betreurt echter dat het afgesproken groeipad verlaten wordt: de voorziene verhoging van de O&O-middelen in deze legislatuur wordt gehalveerd. Dit betekent dat Vlaanderen in verhouding tot het bruto binnenlands product minder zal uitgeven aan O&O in 2029 dan aan het begin van de legislatuur en nog verder verwijderd geraakt van de 1%-overheidsinvesteringen in innovatie.
Geen nieuwe taks op familiale bedrijfsoverdracht
De Vlaamse regering ziet af van de invoering van een bijkomende belasting op de overdracht van familiale ondernemingen. Dat was een rode lijn voor Voka-KvK Vlaams-Brabant. Een hoger schenkingstarief zou liquiditeitsproblemen kunnen creëren en de continuïteit van familiebedrijven op het spel zetten.
Familiale bedrijven vormen de ruggengraat van de Vlaamse economie en zorgen voor duurzame verankering, investeringen en werkgelegenheid. Een soepele generatiewissel is essentieel om ondernemingen in Vlaanderen te houden en te laten groeien.
Werk is het kind van de rekening, waar blijft het opleidingsoffensief?
Met het volledig verdwijnen van de RSZ-doelgroepenkortingen en de verdere afbouw van het Vlaams Opleidingsverlof (VOV) wordt het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen verder uitgekleed. Op 10 jaar tijd zijn de RSZ-doelgroepenkortingen van meer dan 600 miljoen euro per jaar teruggevallen naar nul.
Nochtans vereist de veranderende arbeidsmarkt net een ambitieus opleidingsoffensief. De Vlaamse beroepsbevolking staat immers voor een grote opleidingsuitdaging die door de snelle opmars van AI nog urgenter wordt. Opleiding en levenslang leren vragen dan ook dringend om een visie en een doelgerichtere inzet van bestaande middelen binnen de Vlaamse overheid. Dit is een opdracht voor de overheid, bedrijven en werknemers samen.
Verhoging afvalwaterfactuur: platte belastingverhoging voor de industrie
Op een moment dat de Vlaamse industrie het zwaar heeft, beslist de Vlaamse regering om de afvalwaterheffing sterk te verhogen. Het gaat om ondernemingen die gezuiverd afvalwater lozen in het oppervlaktewater. Het gros van de nieuwe miljoenenfactuur komt terecht bij 8 bedrijven. Voka-KvK Vlaams-Brabany heeft geen begrip voor deze platte belastingverhoging die de investeringsaantrekkelijkheid van Vlaanderen aantast.
Voorzichtige besparingen op overheidsapparaat
Het is goed dat de Vlaamse regering ook ingrijpt op het overheidsapparaat. Dit is echter nog onvoldoende. Er is nood aan een echt kerntakendebat en een AI-strategie voor de overheid zodat de komende jaren verdere besparingen op de werking van de Vlaamse overheid gerealiseerd worden.
Groeitoets als leidraad
Het begrotingsakkoord zal in de komende weken omgezet worden in concrete maatregelen. Voka-KvK Vlaams-Brabany vraagt dat de Vlaamse regering consequent een groeitoets toepast op alle nieuwe beleidsmaatregelen. Die toets moet duidelijk maken welke impact beslissingen hebben op de concurrentiekracht, de productiviteit en de investeringsaantrekkelijkheid van de Vlaamse economie.
“Nu de meerjarenbegroting bekend is moet de regering doorpakken en versnellen met hervormingen om de economische groei van Vlaanderen aan te zwengelen. Ondernemingen verwachten een veel doortastendere aanpak van de regeldruk, een versnelling van de hervorming van het vergunningenbeleid en zeker geen nieuwe maatregelen die bijkomende complexiteit meebrengen”, besluit Kris Claes.
