Voka-Kamer van Koophandel Vlaams-Brabant
Toekomstvisie 2035: ecosysteem agrofood
“Gezonde en duurzame voeding als economische motor”
Door de groeiende wereldbevolking en stijgende vraag naar kwalitatieve, gezonde en duurzame voeding bevinden de agrofoodbedrijven in Vlaams-Brabant zich in een internationale groeimarkt. “Niet minder maar een veel innovatievere landbouw en agrofood-industrie zijn de toekomst”, zegt Kris Claes, gedelegeerd bestuurder van Voka-KvK Vlaams-Brabant.
21 oktober 2026
.png "Kris Claes en Jan Ingels staan voor een Europese primeur, een industriële hoogtemperatuurwarmtepomp, die er met de steun van Europa kwam")
69 miljard euro. Dat is de toegevoegde waarde (omzet min waarde van aangekochte goederen en diensten) die Vlaams-Brabant volgens extrapolaties van de NBB en groeiprognoses van het Planbureau in 2026 zal realiseren. Dit is ongeveer een vijfde van de Vlaamse economie.
De landbouw en voedingsindustrie nemen hiervan ongeveer 1,57 miljard euro voor hun rekening. Wanneer we de hele agrofoodketen hieraan toevoegen - van onderzoek, verpakkingsbedrijven, voedingsgroothandel en logistiek en distributie tot labo’s en gespecialiseerde zakelijke dienstverlening - loopt de toegevoegde waarde op tot 3,6 tot 4,6 miljard euro. Daarmee is de sector goed voor 5,7% tot 7,3% van de totale toegevoegde waarde die dit jaar in Vlaams-Brabant wordt gecreëerd.
Met internationale innovatiemotoren als Puratos, AB Inbev, Tiense Suikerraffinaderij, Danone, BENEO-Orafti, Neuhaus, Sensient Technologies, Lantmännen Unibake, Citribel en Kim’s Chocolate geniet de voedingsindustrie in Vlaams-Brabant wereldwijd een uitstekende reputatie inzake kwaliteit, voedselveiligheid en gastronomie. De provincie telt zo'n 350 voedingsbedrijven, met een sterke focus op dranken, suiker, chocolade, bakkerij- en hoogwaardige voedingsingrediënten.
De uitdaging is om de keten en haar sterktes nog beter met elkaar te verbinden en innovatie sneller toe te passen en op te schalen. Innovatie wordt pas economische groei als we ze hier ook kunnen valoriseren, produceren en duurzaam verankeren.
Onze voedingsindustrie heeft absoluut groeipotentieel, maar we mogen onze positie niet als vanzelfsprekend beschouwen. Bedrijven investeren voor twintig of dertig jaar. Daarvoor zijn voorspelbare regelgeving, snellere vergunningen, competitieve energievoorwaarden en een gelijk speelveld essentieel. Als we competitief kunnen blijven, kunnen we ook blijven investeren, innoveren en verduurzamen. In Tienen zetten we daar vandaag al sterk op in, onder meer met verdere elektrificatie en de recente Europese primeur van onze industriële hoogtemperatuurwarmtepomp.
Jan Ingels, CEO Tiense Suikerraffijnaderij
Sterktes en zwaktes
Het agrofood-ecosysteem in Vlaams-Brabant steunt op een unieke combinatie van universiteiten, onderzoekscentra, innovatieclusters, incubatoren en praktijkgerichte organisaties. Die situeert zich in drie regionale clusters: de Tiense regio (suiker en foodtech), Leuven-Noord (voedingsonderzoek, biotech en innovatie) en de Zennevallei (dranken, chocolade, bakkerij en logistiek). Samen maken zij van Vlaams-Brabant een de de sterkste agrofood-innovatieregio's van Vlaanderen.
Bovendien investeren de meeste agrofoodbedrijven vanuit Vlaams-Brabant zelf sterk in onderzoek en ontwikkeling. Ze werken ook nauw samen met de KU Leuven, de Vlaamse speerpuntcluster voor de agrovoedingsindustrie Flanders’ FOOD en/of het Vlaams Instituut voor Biotechnologie VIB. Deze combinatie maakt Vlaams-Brabant tot een van de meest kennisintensieve agrofoodregio's van België.
Ondanks deze sterktes kampt het ecosysteem met een aantal structurele problemen. Naast een lage productiviteit en hoge milieudruk zijn dat een sterke internationale concurrentie, versnipperde waardeketen en een onzeker regelgevend kader dat investeringen afremt.
Kris Claes, gedelegeerd bestuurder van Voka-KvK Vlaams-Brabant
Groeikansen
In haar Toekomstvisie 2035 legt Voka-KvK Vlaams-Brabant de grootste opportuniteiten bij biotechnologie, AI en precisielandbouw, robotisering en digitalisering, duurzame eiwitten, gezonde voeding en circulaire voedselketens. Een nauwere samenwerking kan het ecosysteem op termijn positioneren als Europese ‘Food & Health Valley’.
In het ecosysteem agrofood heeft Vlaams-Brabant drie grote ambities tegen 2035. Naast een verdrievoudiging van de productiviteitsgroei wil het de Europees leider in voedingsbiotechnologie en de Europese referentie voor gezonde en duurzame voeding worden. Niet minder landbouw, maar veel innovatievere landbouw moet dit mee mogelijk maken.
Kris Claes, gedelegeerd bestuurder van Voka-KvK Vlaams-Brabant
Groei betekent ook slimmer omgaan met schaarse grondstoffen. Water is daar voor ons een heel concreet voorbeeld van. Een suikerbiet bestaat voor ongeveer 75 procent uit water. Door dat water maximaal te recupereren, te zuiveren en opnieuw te gebruiken, maken we van een lokale grondstof veel meer dan alleen suiker. Die circulariteit maakt onze productie tegelijk duurzamer en efficiënter.
Jan Ingels, CEO Tiense Suikerraffinaderij
Om dit te realiseren vraagt Voka-KvK Vlaams-Brabant onder andere dat onze overheden de regelgeving vereenvoudigen en harmoniseren, meer inzetten op hoogtechnologische landbouw, biotech maximaal ondersteunen en structureel ketenoverleg organiseren.
